حضرت موسي عليه السلام وقتي بني اسرائيل را از مصر و بندگي فرعون رهانيد و پس از چهل سال سرگرداني در بيابان ها به حوالي رود اردن رسيد و در اين جا بود كه خداوند به وي وحي نمود موسي تو از اين رود عبور نميكني و در همین مکان از دنيا ميروي ، موسي (ع) وصايايش را به قوم بني اسرائيل نمود و همه اسباط بني اسرائيل را در مكاني در پشت رود اردن جمع كرد و به ايشان فرمود خداوند به من وحي فرستاده كه از ميان شما ميروم و منتظر باشيد كه خداوند نبي اي بزرگ مبعوث خواهد نمود و به بني اسرائيل چنين گفت
در اينكه مصداق اين بشارت چه شخصيتي است بحث هاي فراواني صورت گرفته
مسلمانان مدعي هستند كه تنها مصداق كامل اين بشارت پيامبر گرامي اسلام ميباشد و مسيحيان نيز ميگويند مصداق اين بشارت حضرت عيسي ميباشد
با توجه به قرائن تاريخي دو شخصيت بيشتر نميتوانند مصداق اين بشارت باشند و يا بايد سخن مسلمانان صحيح باشد و حضرت محمد (ص) منظور بشارت باشد و يا ادعاي مسيحيان صحيح است
براي آنكه بهتر بتوانيم اين بشارت را تطبيق دهيم لازم است به خود ايه رجوع كنيم و در آن دقت كنيم .و ببينيم خصوصياتي كه اين ايه براي آن نبي معرفي ميكند چيست ؟
در آيه سه خصوصيت براي اين نبي كه حضرت موسي آمدنش را نويد داده ذكر شده است
اين نبي از ميان برادران بني اسرائيل است نه خود بني اسرائيل [1]
در تثنيه 18:18 ميفرمايد
و دقت به اين نكته ضروري است كه تمامي بني اسرائيل در آن هنگام در صحرا بودند و هنوز بني اسرائيل به ارض موعود نرسيده بودند و قومي صحرا گرد بودند كه گرداگرد حضرت موسي بودند تا ايشان وفات يافت و هنگامي كه ايشان داشتند اين نويد را ميدادند همه بني اسرائيل گرداگرد وي حاضر بودند و خطاب حضرت موسي شامل تمامي اسباط دوازده گانه بني اسرائيل ميشود كه خداوند به من نويد داده نبي اي از ميان برادران شما برخواهد خواست و مشخص است وقتي بنا است نبي از برادران بني اسرائيل باشد ديگر نميتواند از خود بني اسرائيل باشد و حضرت عيسي عليه السلام يك پيامبر بني اسرائيلي بوده و تنها پيامبر گرامي اسلام است كه از ميان برادران بني اسرائيل (بني اسماعيل) ظهور نموده است
حال بايد ديد كه برادران بني اسرائيل چه كساني هستند مي دانيم كه اسرائيل لقب يعقوب است و يعقوب فرزند اسحاق است و اسحاق و اسماعيل نيز برادر يكديگرند پس بدون شك مراد از برادران بني اسرائيل همان فرزندان اسماعيل هستند. البته اين مطلب تازگي ندارد چرا كه در سفر تكوين آمده است:
نکته: ممكن است به نظر برسد مراد از برادران بني اسرائيل فرزندان عيسو باشند اما اين مطلب صحيح نيست زيرا عيسو از بركت محروم شد[3] پس مراد فرزندان اسما عيل خواهند بود كه خداوند اورا هم مشمول بركت خود قرار داده بود و البته استعمال برادران در اين موارد تازگي ندارد مثل [4]كه بنو عيسو برادران اسماعيل دانسته شده اند و صرف نظر از این مطلب می دانیم که در میان تمام برادران بنی اسرائیل کسی جز محمد بر نخواسته است.[5]
در بشارت حضرت موسي امده است كه اين نبي مثل موسي است (نبي اي مثل من ) و ما در جدول زير بارز ترين خصوصيات حضرت موسي را مينويسيم و سپس با خصوصيات دو پيامبر ديگر مقايسه ميكنيم تا بهتر بتوانيم تشخيص دهيم كدام پيامبر مثل حضرت موسي است و چون در اين بحث ميخواهيم با دوستان مسيحي گفتگو كنيم ما خصويات حضرت موسي همانطور كه يهوديان و مسيحيان به آن اعتقاد دارند ذكر ميكنيم و خصوصيات عيسي مسيح را طبق اعتقاد خود مسيحيان و خصوصيات پيامبر اسلام را نيز طبق اعتقاد مسلمانان مي اوريم با يك مقايسه اجمالي خواهيم يافت كه بين حضرت عيسي و حضرت موسي شباهت ملموسي وجود ندارد و در عوض حضرت موسي بيشترين شباهت را با پيامبر گرامي اسلام دارد
در جدول زير شباهتها و تفاوتهاي اين پيامبران راطبق اعتقاد پيروانشان بر مي شمريم
|
حضرت موسي (ع) |
حضرت عيسي (ع) |
حضرت محمد (ع) |
|
پيامبر و بنده خدا |
خدا و فرزند خدا |
پيامبر و بندة خدا |
|
صاحب شريعت |
فاقد شريعت |
صاحب شريعت |
|
در بستر از دنيا رفت |
مصلوب شد |
در بستر از دنيا رفت |
|
مطاع و سيد قوم بود |
خار و حقير |
مطاع و سيد |
|
شمشیر به دست گرفت |
شمشیر به دست نگرفت |
شمشیر به دست گرفت |
در ادامه ايه آمده است و كسي كه كلام او را نپذيرد من از او انتقام خواهم گرفت بدون شك مراد خداوند از اين انتقام عذاب اخروي مسئله براي اين پيامبر نيست و در مورد تمام پيامبران وجود دارد و حال آنكه از ظاهر عبارت بر مي آيد كه اين ویژگی به عنوان خصوصيتي بارز براي اين پيامبر است .
در نتيجه مراد از انتقام همين انتقام دنيوي است و اشاره به اين نکته دارد كه پيامبر مذكور مأمور به جهاد خواهد بود و خداوند او را ياري خواهد نمود و از مخالفين وي انتقام مي گيرد .
ادامه دارد
[1] . در عبارت اول آمده است « نبي اي را از ميان تو از برادرانت » اما دردفعةدوم آمده است : « نبي اي را براي ايشان از ميان برادران ايشان »كه به نظر ما جملة اول به صورت مجمل است و در ضمن به صورت دقيق هم ذكر نشده و عبارت از ميان تو ( و در بعضي از نسخ ازميان شما) نيز زيادي است و جزو عبارت اصلي نمي باشد.
زيرا اولاً: در عبارت حضرت موسي كه كلام خداوند را تكرار ميكند كلمة از ميان شما وجود ندارد و اضافاتي نيز بر جملةاول دارد كه بدون شك نمي توان آنها را ساختة حضرت موسي دانست و اين از شأن آن جناب به دور است. این آيه در كلام پطرس نيز نقل شده و در آنجا نيز فقط كلمة از برادران شما آمده است(اعمال رسولان 19:3)
[2] . سفر پیدایش(8:25 )
[3] . (پیدایش باب 27)
[4] . (تكوين 18:25 و تثنيه 4:2و5)
[5] . دلیل ديگر آنكه حتي اگر بپذيريم كه عبارت از ميان شما صحيح باشد باز هم مشكلي پيش نمي آيد زيرا استقرار و شوكت و در حقيقت آغاز شيوع اسلام در مدينه بود و اطراف مدينه هم بلاد بني اسرائيل بود مثل خيبر و بني قنيقاع و بني نظير و پيامبر از ميان ايشان بر خواست و از بني اخوة ايشان بود .نكتةديگر آنكه : مي دانيم كه مخاطب حضرت موسي اسباط دوازده گانه بودند.و اگر واقعاًپیامبر مذكور از ميان خودايشان بايد بر خيزد ديگر قيد از ميان برادرانشان معني ندارد و بايد فقط مي فرمود از ميان شما و حال آنكه مي بينيم قيد از ميان برادرانتان ذكر ميكند و حتي در مرتبةدوم به همین قیداز ميان برادرانتان اکتفا ميكند.